| شیوع بیماری آلترناریایی سنبله و برگ در مزارع گندم کشور |
| کد مقاله : 1342-FIPPC (R2) |
| نویسندگان: |
|
منصور کریمی جشنی1، محمد رضوی *2 1هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور 2موسسه تحقیقات گیاه پزشکی |
| چکیده مقاله: |
| تولید گندم به دلیل امنیت غذایی برای کشور دارای اهمیت ویژه ای بوده و بروز بیماریهای آن می بایست به طور مداوم مورد پایش قرار گیرد. طی فصلهای زراعی 1397 و 1398 و بر اساس گزارش های دریافتی از ارگانهای اجرایی استانهای گلستان، مازندران، اردبیل (مغان)، جنوب کرمان و تهران مبنی بر بروز و یا شیوع بیماری با علائم سیاه شدگی روی سنبله، محور سنبله، دم سنبله و برگ در مزارع گندم، از مناطق آلوده بازدید بعمل آمد. از گیاهان دارای علایم بیماری نمونه برداری صورت گرفت و جهت شناسایی عوامل بیمارگر به آزمایشگاه منتقل شد. پس از ضدعفونی سطحی، بافت های گیاهی روی محیط غذایی PDA و یا WA کشت و به مدت 4 تا 10روز در دمای 22-25 درجه سلسیوس نگهداری شدند. پس از خالص سازی، بر اساس مشخصات ریختشناختی و همچنین تعیین توالی ناحیه ITS، شناسائی عوامل جداسازی شده صورت گرفت. از تعداد 34 جدایه بدست آمده تعداد 15 جدایه مربوط به گونه های قارچی Alternaria sp. از جمله A. alternata، A. tenuissima، A. Arborescens و A. infectoria بودند. بعد از شناسائی عوامل قارچی و به منظور بررسی توان بیماریزائی گونه های جداسازی شده Alternaria sp.، گیاهچه های ارقام نوگال و سیوند گندم که نسبت به بیماری حساسیت بیشتری داشتند در مرحله خوشه دهی با سوسپانسیون (105 اسپور در هر میلی لیتر) تهیه شده از اسپور جدایه های مورد نظر مایه زنی گردید و در شرایط فیتوترون با رطوبت بالای 90%، دمای 25 درجه سلسیوس و رژیم نوری 16 ساعت روشنایی به مدت دو تا سه هفته تا ظهور علایم بیماری نگهداری شدند. در شرایط فوق، علایم بیماری برای جدایه های A. tenuissima و A. infectoria شدت بیشتری داشت. برای این دو گونه، از بافت های دارای علایم بیماری نمونه برداری شد و پس از ضد عفونی سطحی و کشت بافت های آلوده، مجددا گونه های قارچ عامل بیماری جداسازی گردید. مهم اینکه طی بررسی دیگر، قارچ عامل بیماری از بذور مورد استفاده در مزارع گیاهان آلوده گندم نیز جداسازی شد. شیوع بیماری قارچی فوق در مزارع گندم کشور می تواند ناشی از تغییرات اقلیمی و همچنین توزیع اینگونه قارچها توسط مواد گیاهی آلوده باشد. |
| کلیدواژه ها: |
| گندم، بیماریهای خوشه و برگ، بیماریزایی، آلترناریا |
| وضعیت : مقاله برای ارائه به صورت پوستر پذیرفته شده است |
